Menu

Χριστουγεννιάτικο δέντρο ή καραβάκι;

xristougenniatiko-karabaki

Το έθιμο στολίσματος ενός ελληνικού παραδοσιακού καραβιού αποτελεί παράδοση των παλαιών εποχών της Ελλάδος μας. Ο στολισμός του αποτελεί σύμβολο καινούργιας πλεύσης του ανθρώπου στη ζωή, μετά τη γέννηση του Ιησού Χριστού. Στην υποχώρηση του εθίμου, καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε το αντίστοιχο του Χριστουγεννιάτικου δέντρου. Πόσοι όμως το έχουν ξεχάσει; Ας δούμε συνοπτικά τη μικρή ιστορία των δύο Χριστουγεννιάτικων εθίμων.

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο:

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο είναι το πλέον διαδεδομένο έθιμο σε ολόκληρο τον πλανήτη, ενώ η αρχή του βρίσκεται στον 8ο αιώνα μ.Χ όπου ο Άγιος Βονιφάτιος θέλησε να εντάξει το χριστιανικό Χριστουγεννιάτικο δέντρο στις συνήθειες των ημερών αυτών προσπαθώντας να αντικαταστήσει παλαιότερα ειδωλολατρικά έθιμα, που είχαν να κάνουν επίσης με δέντρα. Έτσι, το νέο έθιμο έγινε αποδεκτό από τους Χριστιανούς και άρχισε, όπως είναι φυσικό, να εξελίσσεται με το πέρασμα του χρόνου.

xristougenniatiko dentro

Έως και τις αρχές του 16ου αιώνα απλά τοποθετούνταν τις ημέρες των Χριστουγέννων ένα έλατο κυρίως στους ναούς. Κατόπιν άρχισαν να στολίζουν αυτό το δέντρο με διάφορα στολίδια και κεριά αναμμένα. Στην Ελλάδα έφτασε το 1833, όταν το πρώτο Χριστουγεννιάτικο δέντρο στολίστηκε στα ανάκτορα του Όθωνα στο Ναύπλιο.

Το παραδοσιακό καραβάκι μας:

Τα παλαιά χρόνια στη χώρα μας τα παιδιά με πολλή αγάπη, χαρά και δημιουργικότητα, κατασκεύαζαν μόνα τους τα παιχνίδια τους, χρησιμοποιώντας ότι είχαν πρόχειρο (συνήθως, ξύλο και λίγο χαρτί ή κουρέλια). Τα περισσότερα κατέληγαν να φτιάχνουν το παραδοσιακό πλέον καραβάκι, εμπνευσμένα από τα μακρινά ταξίδια των αγαπημένων τους προσώπων και τη νοσταλγία ότι κάποια στιγμή θα τα ξαναδούν.

Το καράβι αποτελούσε είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς όταν επέστρεφαν από τα ταξίδια τους, ενώ πριν 50 χρόνια (σ.σ. πρώτη μεταπολεμική δεκαετία) συναντούσαμε το καραβάκι σε πολλά ελληνικά σπίτια και στα χέρια των παιδιών που έλεγαν τα κάλαντα.

Όμως η έννοια του καραβιού συνδεόταν και με αποχωρισμούς καθώς και δυσάρεστες αναμνήσεις, ενώ πολλές αναφορές το συνδέουν με τα τάματα των ίδιων των ναυτικών όταν η ζωή τους βρισκόταν σε κίνδυνο καταμεσής της θάλασσας όταν ταξίδευαν.  Τα παραπάνω επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τις κοινωνίες στην Ελλάδα με αποτέλεσμα να αποτραπεί ο στολισμός του παραδοσιακού καραβακιού στο σπίτι , όταν εκεί κυριαρχεί η οικογενειακή θαλπωρή, παρευρισκόμενης όλης της οικογένειας.

Έπειτα φτάνουμε γύρω στο 1970 όπου συζητήθηκε στη χώρα μας το ζήτημα κατάργησης του Χριστουγεννιάτικου δέντρου με αντικατάστασή του από καραβάκι., δεδομένου του συνδυασμού παράδοσης και οικολογικής συνείδησης. Το ζήτημα δεν ήταν απλό καθώς παρουσιάστηκε αδιάσειστη επιχειρηματολογία και από τις δυο πλευρές, με αναφορές σε οικολογικά ζητήματα και προτάσεις από ειδήμονες για χρήση φυτών και δέντρων αντί του ελάτου.

Το δέντρο όμως φάνηκε να εκτοπίζει τελικώς το καραβάκι, ενώ, ορισμένες περιοχές (ιδίως στα νησιά) εξακολουθούν να στολίζουν καραβάκια, ενώ τελευταία γίνεται προσπάθεια ορισμένων Δήμων της χώρας, να επαναφέρουν το έθιμο στην αρχική του μορφή, στολίζοντας στις πλατείες τους καραβάκια αντί για έλατα.

Ένα τρανταχτό παράδειγμα είναι εκείνο της Χίου, όπου είναι κατά κύριο λόγο ένα ναυτικό νησί που συνεχίζει να τηρεί το παλαιό αυτό έθιμο, αποτίνοντας φόρο τιμής στους ναυτικούς της και κρατώντας ζωντανή τη λαϊκή μας παράδοση! Εκεί, κάθε χρόνο Πρωτοχρονιά ομάδες ατόμων εκπροσωπούν συνοικίες της πρωτεύουσας του νησιού και κατασκευάζουν απομιμήσεις εμπορικών και πολεμικών πλοίων, φτιαγμένα με ιδιαίτερη προσοχή.

Σε κάθε περίπτωση η γιορτινή περίοδος που διανύουμε τόσο τις ημέρες Χριστουγέννων όσο και της Πρωτοχρονιάς, όποια εκ των δύο λύσεων και να επιλέξουμε, θα μας χαρίσουν άρωμα των ιδιαίτερα γιορτινών ημερών, με τα χαρούμενα και ζωηρά χρώματά τους.

Εσείς τι στολίσατε φέτος; Ανεβάστε τις φωτογραφίες σας στον επίσημο instagram λογαριασμό μας, κάνοντάς μας αναφορά στο @goamorgos ή με σχόλιο στη σελίδα μας στο facebook, αφήνοντας τη φωτογραφία σας!

Καλές γιορτές!

Πηγή: filodimos.gr 

Comments

comments

Leave a reply

Your email address will not be published.